انقلاب ۱۳۵۷ ایران به رهبری بی نظیر امام خمینی(ره) بعنوان معمار کبیر فرهنگی انقلاب، با حمایت و حضور
اقشار مختلف جامعه که از استبداد و خودکامگی به ستوه آمده بودند، نوید بخش افق های روشن برای رستاخیز مردم بیدار و دادخواه این مرز و بوم بود تا از طریق تثبیت جمهوریت، نقش خود را در ایجاد جامعه ای مبتنی بر شریعت رسول الله (ص) و به دور از هر گونه تبعیض و نابرابری، در قالب تشکیل جمهوری اسلامی به نمایش بگذارند. مردمی که خود، تعیین کننده سرنوشت خود باشند، نه دیگران، در هر کسوت و لباس و جایگاهی. و اینگونه بود که محبوبیت این انقلاب دو چندان شد.
متاسفانه هنوز چند صباحی از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی نگذشته بود که مدت هشت سال، جریان دفاع مقدس و خسارات ناشی از آن، توقفی طولانی در مسیر توسعه ایجاد کرد.
دفاع مقدس بار دیگر “وحدت کلمه” را که به تعبیر امام خمینی(ره) اسم رمز و عامل پیروزی انقلاب بود، به شکل ایثار و شهادت و همبستگی و وفاق اجتماعی، خود را به تصویر کشید. چه سروهایی که بی سر بازگشتند و چه آزادگانی، اسیر و چه قامت های بلندی که بی دست و پا و چه بسیار جوانان رعنایی که در سینه خاک سرد. آرمیده در کرباس سپید و چه نام آورانی که گمنام….. جنگ با همه تلخی هاش،به پایان رسید و در هنگامه ای که بانگ شادی و سرور در این خاک، برخاسته بود، بانگ رحیل به صدا در آمد و ملت آزاده ایران زمین، به ناگاه سوگوار پیر مراد و امام فرزانه خود شدند.
جنگ خاتمه یافته بود و می بایست ترمیم زخم های ناشی از جنگ صورت پذیرد. در این زمان تحریم های نظام استکباری و تحمیل، آغاز شد و باز، صبوری و مقاومت و ایثار در شکلی دیگر جلوه گر شد. و در این هنگامه طبقه ای ظهور کرد که از قِبَل جنگ، به سهم خواهی از سفره انقلاب برخاست و در کوتاه زمانی، به بهترین بهره های کمی و دنیوی رسید، در حالی که خیل عظیمی از آسیب دیدگان جنگ، بی مدعا در صف انتظار برگزاری کمیسیون هایی بودند که در قبال درصدهاي عددی، آنها را در تهیه دارو و درمان دردها و جراحت هاشان، مدد رساند. و طولانی بودن ابن زمان، چه بسیار وقت ها، جانبازان را پیش از دریافت عدد و رقم مرتبط با زخم هاشان، به جمع یاران سفر کرده شان می رساند. درد و جراحت ایثارگران و خانواده معظم شاهد، روز به روز بیشتر و به نسبت نا متوازنی، بهره ی مدعیان انقلابی گری و ایثار، بیشتر و سفره شان، بزرگتر می شد و این در حالی بود که وارثان اصلی انقلاب هرگز به سهم خواهی از آنچه حق آنها بود، دم نزدند.
مدعیان انقلابی گری، سپس پا را فراتر نهاده و در نقش قیم انقلابیون واقعی در ارکان مختلف نظام، جای گرفتند و در حالی که ژست مستضعفین و بیدادگری در برابر امپریالیسم جهانی را می گرفتند، فرزندان خود را عازم همان کشورهای بانی جنگ و حامی کشور متجاوز عراق و نظام سلطه می کردند و سپس برای لاپوشانی این عمل و کاستن عذاب وجدانشان، در خیابانها و پشت تریبون های رسمی شعار مرگ بر امپریالیسم جهانی میدادند. آنها سکوت مردم نجیب را دال بر رضایتمندی از اعمال سیاست های جاری میدانستند، پس روز به روز فربه تر و صاحب قدرت بیشتری می شدند.
مادران و پدران داغدار، از غم دوری و فراق جگرگوشه هاشان، چند صباحی بعد، به فرزندان خود می پیوستند و روایت تاریخ شفاهی دفاع مقدس، به کسانی می رسید که در چند کیلومتری میدان نبرد، بر روی کاغذ، مشغول ایده پردازی بوده و حتی بعضی از آنها، صدای آتش بارهای جنگی را نشنیده بودند و چه بسا همین باعث تقویت نشنیدن و ندیدن صدای وارثان اصلی انقلاب در سالهای بعد و بعدتر شده بود.
کمی بعد، تابلوی خیابانها و کوچه هایی که مزین به نام جوانان خونین کفن و بعضا بی کفن و بی نشان کشور بود، به اسامی گل و گلستان ها تغییر یافت و برای حفظ ظاهر امر، با خطی ریز، در ذیل نام جدید کوچه ها، نام شهید را حک کردند تا در ظاهر هم که شده، انقلابی نمایی خود را حفظ کرده باشند.
جنگ خاتمه یافت اما آثار و نشانگان آن، در قلب و روح کسانی که آسیب دیده جنگ بودند، برای همیشه باقی می ماند. آسایشگاههای جانبازان اعصاب و روان، روایتگر واقعی از آنچه بر جوانان این مرز و بوم اتفاق افتاد می باشد. کسانی که در عنفوان جوانی، گرفتار اختلالات روانی ناشی از صداهای مهیب گلوله های توپ و تانک خمپاره های جنگی شدند و کاش به همین بسنده می شد،چرا که بسیاری از آنها قطعات ریز و درشت آهنی در بدن خود دارند که ترکش نام دارد. فراتر از این مردان پنجاه و شصت ساله ای در این مراکز هستند که حافظه و خاطره خود را از دست داده اند و تنها مقابل تمثال قاب گرفته ” امامشان” که می ایستند، دیده شده آرام آرام اشک می ریزند. خودشان را از یاد برده اما این عکس را می شناسند و از بد عهدی روزگار و نااهلی آدم هاش، حتی حنجره ای برای فریاد کشیدن ندارند و با این حال، گلایه ای هم از فراموش شدن خودشان ندارند، چه، معمار فرهنگی انقلاب، دهه ها پیش از این توصیه و تاکید کرده بود” نگذارید وارثان خون و شهادت در لابلای زندگی روزمره فراموش شوند” و از دست قضا و نامهربانی روزگار، کسانی که می بایست جاودانه بمانند، فراموش و آنها که فقط لباس و پوتین و پلاک جنگ را اتو کشیده در رخت آویزهای اتاقشان، کاور کشیده نگاه داشته اند، نام آوران جنگ توصیف میشوند.
این نوشتار، نقبی ست به سالهای ایثار و شهادت، گذری ست کوتاه بر حافظه آلزایمر گرفته ی تاریخ شفاهی دفاع مقدس، تا در آستانه روز سوم خردادماه_ سالروز آزادسازی خرمشهر عزیز_ که در سالشمار جمهوری اسلامی به روز مقاومت و ایثار و پیروزی نامگذاری شده،در حد بضاعت خود، فارغ از هرگونه جانبداری، له یا علیه جریانی سیاسی، به بازخوانی بخش کوچکی از روایت نقش آفرینان واقعی دفاع مقدس پرداخته تا شاید وجدانهای بیدار، به خود آمده و در فرصت باقیمانده تا شنیدن بانگ رحیل، جبران قصور گذشته و حال نموده و در حداقل سطح ممکن، آسوده خاطر سفر خود را بیاغازند.
سوم خردادماه،تنها روز آزادسازی خرمشهر نیست، بلکه سرآغازی ست برای نسل ها تا در قرن ها بعد، وقتی که در کتابهای دیجیتال درسی کودکان و نوجوانان ایران زمین، کودکان آن عصر با تایپ” # جهان آرا”، # همت”، ” # باکری”، ” # زین الدین”، ” # خرازی”، ” # باقری”، ” # متوسلیان” و…. عکس ها و روایت جانفشانی های آنها را تماشا می کنند، همچون دلاوری های اساطیر شاهنامه، به خود و سرزمین خود افتخار کنند.
✍️ سید امیر میرفندرسکی. دانش آموخته مطالعات خانواده. فعال مدنی
