خبر ازسرگیری عملیات تعریض محور شارلوق-گوگلان به سمت بیاتلر و یانبلاغ در منطقه گلیداغ مراوه‌تپه، فراتر از یک خبر عمرانی صرف است؛ این رویداد، تجلی عینی عدالت پیشگیرانه است.
شش سال توقف، زمان کمی برای معطل ماندن پروژه‌ای نیست که مستقیماً با امنیت جانی مردم یک منطقه سروکار دارد. در طول این شش سال، جاده‌ای که می‌توانست بستری برای تردد ایمن باشد، به واسطه‌ی اختلافات حقوقی و تملک اراضی، به یکی از کانون‌های خطر و حوادث مرگبار تبدیل شده بود. تلاقی نقاط کور و دره‌های عمیق با منازعات مالکیت، معجونی از خطر آفریده بود که سال‌ها قربانی می‌گرفت.
اما آنچه در این میان اهمیت دارد، تغییر رویکرد دستگاه قضایی در مواجهه با چالش‌های توسعه‌ای است. حجت‌الاسلام رضوان حسن‌زاده آهنگر، رئیس حوزه قضایی مراوه‌تپه، در این پرونده نشان داد که قضاوت، لزوماً به معنای صدور حکم‌های طولانی‌مدت یا کشاندن طرفین به راهروهای دادگاه نیست. هنرِپ قاضی در اینجا، تبدیل اختلاف به تفاهم بود.
دعوت از مالک خصوصی، اقناع او و امضای تفاهم‌نامه‌ای که بدون تشکیل پرونده قضایی، گره شش‌ساله را باز کرد، مصداق بارز قضاوت مصلحانه است.
این الگو از چند جهت در استان گلستان قابل تأمل و تعمیم است:
۱. پیشگیری از وقوع جرم: وقتی جاده‌ای ناامن است، حوادثی رخ می‌دهد که منجر به شکایات متعدد، دیه، فوت سرپرست خانوار و آسیب‌های اجتماعی عمیق می‌شود. حل‌وفصل پیش‌دستانه‌ی چنین گره‌هایی، در واقع نوعی پیشگیری از ده‌ها پرونده کیفری و حقوقی در آینده است.
۲. عدالت جاده‌ای در مناطق کم‌برخوردار: مناطق مرزی و روستایی مانند گلیداغ، به دلیل دوری از مرکز، اغلب در اولویت‌های تخصیص بودجه و زیرساخت قرار نمی‌گیرند. حالا که منابع محدود است، اتلاف وقت و انرژی در پروژه‌های نیمه‌کاره، خیانتی به حقوق شهروندی است. مداخله قضایی در اینجا نقش تسهیل‌گر توسعه را ایفا کرده است.
۳. اعتمادسازی عمومی: مردم این مناطق نیاز دارند ببینند که دستگاه‌های حاکمیتی و قضایی، نه در برابر هم، بلکه در کنار هم برای حل مشکلات ملموس زندگی‌شان تلاش می‌کنند. وقتی مالک خصوصی می‌بیند که قانون به دنبال حق‌طلبی هوشمندانه است تا تقابل، با گشاده‌رویی برای آبادانی منطقه همکاری می‌کند.
پروژه محور گلیداغ، اکنون از بن‌بست خارج شده است؛ اما درس بزرگ این ماجرا، فراتر از آسفالت و شانه خاکی است. ما نیازمند قضاوت‌هایی هستیم که نه تنها در دفاتر دادگاه، بلکه در میدان عمل و در دل پروژه‌های نیمه‌تمام عمرانی، راهگشا باشند.
این پیروزی مصالحه بر خصومت است؛ پیروزی‌ای که امیدواریم در سایر پروژه‌های عمرانی معطل‌مانده‌ی استان گلستان نیز تکرار شود تا جاده‌های ما، بیش از آنکه محل حادثه باشند، مسیرهای رسیدن به توسعه و رفاه باشند.
