در کشورهایی که جان انسانها در اولویت سیاستگذاری قرار دارد، هر تصادف مرگبار به منزله شکست یک زنجیره مدیریتی تلقی میشود؛ زنجیرهای که از طراحی جاده آغاز میشود، به نگهداری، ایمنسازی، نظارت و فرهنگ رانندگی میرسد. اما در کشور ما، معمولاً سادهترین پاسخ انتخاب میشود؛ «خطای انسانی». بیتردید راننده ممکن است اشتباه کند، اما فلسفه مهندسی راه دقیقاً برای کاهش آثار همین اشتباهات شکل گرفته است. اگر قرار باشد کوچکترین خطای راننده به سقوط در دره و مرگ چند انسان منجر شود، باید از خود پرسید آیا زیرساخت نیز سهمی در این فاجعه ندارد؟
دهنه محمدآباد کتول یکی از مهمترین مسیرهای گردشگری شهرستان علیآباد کتول است. هر سال هزاران خودرو، از مردم بومی تا گردشگران، از این محور عبور میکنند. با این حال، تکرار حوادث رانندگی در این مسیر نشان میدهد که نگاه ما به ایمنی، همچنان واکنشی است نه پیشگیرانه؛ یعنی پس از هر حادثه جلسه برگزار میشود، پیام تسلیت صادر میشود و چند روز بعد همه چیز به فراموشی سپرده میشود تا حادثه بعدی.
مدیریت ایمنی جاده تنها نصب چند تابلو یا خطکشی آسفالت نیست. شناسایی علمی نقاط حادثهخیز، نصب حفاظ در پرتگاهها، اصلاح قوسهای خطرناک، بهبود دید راننده، کنترل سرعت، افزایش نظارت و بازبینی مستمر مسیر، وظایفی است که نباید تا وقوع فاجعه به تعویق بیفتد.
امروز سؤال اصلی این نیست که راننده مقصر بوده یا نه؛ سؤال این است که آیا همه دستگاههای مسئول، تمام وظایف قانونی خود را برای کاهش احتمال وقوع چنین حوادثی انجام دادهاند؟ اگر پاسخ مثبت است، چرا هنوز این محور قربانی میگیرد؟ و اگر پاسخ منفی است، چه کسی مسئول این تأخیرها خواهد بود؟
این یادداشت قصد مقصرسازی ندارد؛ بلکه خواهان پاسخگویی است. مردم حق دارند بدانند آخرین ارزیابی ایمنی این محور چه زمانی انجام شده، کدام نقاط آن در فهرست نقاط پرخطر قرار دارد، چه اعتباری برای اصلاح آن پیشبینی شده و چرا روند ایمنسازی متناسب با اهمیت این مسیر گردشگری پیش نرفته است.
جان انسانها، عدد و آمار نیست. هر قربانی، دنیایی از آرزوها، یک خانواده و آیندهای است که دیگر وجود ندارد. اگر از دل این حادثه، ارادهای برای اصلاح شکل نگیرد، احتمال دارد فردا دوباره در همین مسیر، خانوادهای دیگر عزادار شود.
تلنگرکتول از استانداری گلستان، فرمانداری علیآباد کتول، اداره کل راهداری و حملونقل جادهای، پلیس راه، شورای ترافیک استان، بخشداری کمالان و نماینده مردم در مجلس میخواهد به جای واکنشهای مقطعی، یک برنامه زمانبندیشده و شفاف برای ایمنسازی محور دهنه محمدآباد کتول ارائه کنند.
پنج جان از دست رفته را دیگر نمیتوان بازگرداند؛ اما میتوان تصمیمی گرفت که این حادثه، آخرین فاجعه این جاده باشد. اگر امروز اقدام نکنیم، فردا دیگر نمیتوان نام آن را «حادثه» گذاشت؛ آنگاه باید پذیرفت که بیتوجهی نیز در تکرار این تراژدیها سهم داشته است.

