الاجیق ترکمن متشکل از شکل هندسی که ابزاری از جنس چوب نمد و هرکدام بیانگر مفهوم وپیام خاص خود را در نوع طراحی حکایت دارد / الاچیق ترکمنی در گذشته های نه چندان دور ( قبل از تشکیل روستا ها) یا روستا نشینی به اصطلاح اوبه نشینی خونه های خشتی اجری یکی از اساسی ترین نیاز یک خانواده ترکمن الاچیق به عنوان نیاز اولیه برای مسکن به شمار میرفت / سبک بودن / بنا کردن ان در کوتاه ترین زمان ممکن/ یکی از صدها مزایا و خوبی های الاچیق ترکمنی برشمرد که امروز در عروسی ها ی ترکمنی به صوزت نمادین و کار بردی جهت پذیرای مهمامان ها از ان استفاده میشود که الاچیق ترکمنی با طراحی خاص خود گنجایش تعدا د زیادی از مهمامانان در جاجای الاچیق ترکمنی شور شوق به جشن عروسی ها میفزاید اما چادر دیگر که به ان میبردازیم این هم نماد دیگری است که کاملا از نظر شکل هندسی طراحی کاملا متفاوت با پیام بخصوص وپیام خاص خود با الاچیق متفاوت است معمولا بیشتر با برپا ودایر شدن این نوع چادر نشان از فوت یک نفر دارد اقوام ترکمن با توجه به باور قلبی به خداوند یکتا و دین اسلام به تولد و مرگ اعتقاد داشته ودارن بطوریکه برای مردگان خود از همان دقایق اولیه با فوت مرد یا زن به غیر از نوزادان برای برگزاری مراسم توسط بستگان با مشارکت اهالی بویژه جوانان ونوجوانان در کنار علما وروحانی محل یا امام جماعت وبزرگان وریش سفیدان محله چادر طویلی به طول حدودا ۱۰ متر وبه عرض ۴ متر بر پا میکنن این معمولا اسکلت اهنی براحتی بنا شده وروی ان چادری از جنس پارچه برزنتی ضخیم در مکان مناسب معمولا در محوطه حیاط محل سکونت متوفی دایر می نمایندواگر جنانچه درصورت نبود جا مکان در یک محل مناسب دیگر در همان نزدبکی محل سکونت متوفی دایر نموده تا مردان مراجعه کننده براب ادای عرض تسلیت به بستگان دور نزدیک متوفی وقرابت فاتح به روح متوفی به این چادر مراجعه میکنن / معمولا رسم بر ابن است بستگان نزدیک متوفی در محل ورودی ویا داخل چادر مستقر میباشند تا پذیرای مراجعه کنندگان ومهمانا که به عرض تسلیت ومشارکت جهت دعا و فاتح برای متوفی در این محل منظور میگردد به جادر مذکور مراجعه میکنن معمولا یک نفر روحانی با طلبه یا یک نفر مسلط به قراعت قران کریم به محض ورود هر شخص یا نفر به داخل این چادر سوره ایه یا آیاتی توسط قاری قراعت میشود لازم به یاد اوری است در سالهای نه چندان دور این چادر به مدت ۷ شبانه روز به خاطر متوفی دایر میگردید که در یک دهه گذشته بر پایی این چادر مختص عزاداری برای متوفی در بین اقوام ترکمن از ۷ روز به ۵ روز و۳ روز کاهش داده اند واین تصمیم به نظر علما وروحانیون ترکمن گرفته شده ومیشود / در اخر ناگفته نماند با توجه به اعتقاد قلبی ترکمن ها به دین اسلام جهت رعایت قوانین اسلام مراسم عزا داری برای متوفی زن ها در محل دیگر در منزل متوفی جدا از مردان همزمان برگزار میگردد/ در اخر ناگفته نماند بر پایی این چادر برای متوفی چه در شهر وچه در روستا با داشتن خانه وساختمان در بین اقوام ترکمن تا به امروز به عنوان یک نمادبرای متوفی یا متوفیان برگزار وبنا میشود و الاچیق یا ( کوتکمه) به عنوان یک نماد خانه ترکمن ها در گذشته امروز در جشن عروسی ها و یا در برگزاری سایر مجالس شادی بنا میگردد برپا بودن هرکدام چادر الاچیق هرکدام جدا پیام و معنای خاص خود مثل محل شادی یا عزا میرساند وهرکدام کار برد مناسبتی همراه دارد
«عبدالرضا نظری خبرنگار تلنگرکتول در ترکمن صحرا»
