موضوع تجرد در ایران دیگر صرفاً یک مسئله شخصی یا خانوادگی نیست؛ به مسئلهای اجتماعی، اقتصادی و حتی جمعیتی تبدیل شده است.
در روزهای اخیر، آماری درباره وجود حدود ۱۸.۸ میلیون نفر «هرگز ازدواج نکرده» در کشور منتشر شد. این عدد بازتاب گستردهای در رسانهها و فضای مجازی داشت و در برخی روایتها با عنوان «۱۸ میلیون مجرد» یا حتی اعداد بالاتر بازنشر شد. �
vista.ir
اما اینجا باید کمی مکث کرد.
هرگز ازدواج نکردن با «تجرد قطعی» یک مفهوم نیست.
شهلا کاظمیپور، جمعیتشناس، درباره نحوه بیان این آمار توضیح داده که جمع کردن زنان و مردان «هرگز ازدواج نکرده» و ارائه آن به عنوان یک عدد واحد، میتواند برداشت نادرستی در افکار عمومی ایجاد کند. به گفته او، در ادبیات جمعیتشناسی، افراد بالای ۴۵ سالی که هرگز ازدواج نکردهاند، در گروه «تجرد قطعی» قرار میگیرند و این جمعیت بسیار کمتر از رقم ۱۸ میلیون نفر است. �
اما اصل ماجرا چیست؟
حتی اگر در استفاده از عنوان «سونامی مجردی» احتیاط کنیم، افزایش سن ازدواج و کاهش تمایل یا امکان تشکیل خانواده، واقعیتی نیست که بتوان آن را نادیده گرفت.
جوانی که شغل پایدار ندارد، با بحران مسکن مواجه است، درآمدش با هزینههای زندگی تناسب ندارد و برای دریافت تسهیلات ازدواج نیز با موانع مختلف روبهروست، چگونه باید برای تشکیل خانواده تصمیم بگیرد؟
مسئله را نمیتوان صرفاً با توصیههای اخلاقی، فرهنگی یا دعوت جوانان به ازدواج حل کرد.
ازدواج، پیش از آنکه یک تصمیم فردی باشد، به احساس امنیت نسبت به آینده نیز وابسته است.
مسکن، اشتغال، درآمد پایدار، هزینههای سنگین شروع زندگی و حمایتهای واقعی از زوجهای جوان، همه در این معادله نقش دارند.
از طرف دیگر، نباید هر فرد جوانی که هنوز ازدواج نکرده را «بحران» یا «تجرد قطعی» تلقی کرد. تفاوت میان یک جوان ۲۵ ساله که هنوز تصمیم به ازدواج نگرفته و فردی بالای ۴۵ سال که هرگز ازدواج نکرده، از نظر جمعیتشناسی بسیار مهم است. �
سؤال تلنگر کتول از مسئولان
اگر مسئله ازدواج یک دغدغه ملی است، آمار دقیق و تفکیکشده آن کجاست؟
چند نفر در گروه «هرگز ازدواج نکرده» قرار دارند؟
چند نفر از آنان در سنین پایینتر هستند؟
چند نفر بالای ۴۵ سالاند؟
و مهمتر از همه، برای کاهش موانع واقعی ازدواج چه برنامهای وجود دارد؟
جامعه به آمارهای بزرگ و تیترهای هیجانی نیاز ندارد؛
به آمار دقیق، تحلیل درست و سیاستگذاری مؤثر نیاز دارد.
تلنگر کتول این موضوع را نه برای قضاوت درباره سبک زندگی افراد، بلکه برای طرح یک پرسش اجتماعی دنبال میکند:
چرا تشکیل خانواده برای بخشی از جامعه روزبهروز دشوارتر شده است؟
حالا نوبت شماست؛
به نظر شما مهمترین مانع ازدواج جوانان امروز چیست؟ اقتصاد، مسکن، اشتغال، تغییر سبک زندگی یا مجموعهای از این عوامل؟
تلنگر کتول؛ ما فقط خبر نمیدهیم، تلنگر میزنیم.

